Samochód elektryczny może służyć nie tylko do przemieszczania się. Jego akumulator jest dużym magazynem energii, którego potencjał można wykorzystać również podczas postoju. W zależności od zastosowanego rozwiązania auto może zasilać elektronarzędzia, sprzęt turystyczny, dom, budynek firmowy, a nawet przekazywać energię do publicznej sieci. Właśnie na tym polegają technologie V2L, V2H, V2B i V2G. Choć wszystkie bazują na energii zgromadzonej w akumulatorze trakcyjnym, różnią się przeznaczeniem, stopniem skomplikowania i wymaganiami dotyczącymi infrastruktury.
V2L - energia dla urządzeń elektrycznych
Najprostszym i już dostępnym rozwiązaniem jest V2L, czyli Vehicle-to-Load. Technologia pozwala wykorzystać samochód jako mobilne źródło zasilania dla zewnętrznych urządzeń. Energia z akumulatora trakcyjnego jest przekształcana na prąd odpowiedni dla sprzętu podłączonego do gniazda znajdującego się w samochodzie albo do specjalnego adaptera. W ten sposób można zasilać między innymi laptop, lodówkę turystyczną, oświetlenie, ekspres do kawy czy elektronarzędzia. Funkcja jest szczególnie przydatna podczas wyjazdów, pracy w terenie i realizacji zleceń w miejscach bez stałego dostępu do sieci. Przykładem praktycznego zastosowania jest elektryczny MAXUS e-Deliver 5 w wersji podwoziowej, który oferuje funkcję V2L oraz gniazdo 230 V. V2L ma również elektryczny pickup MAXUS eTerron 9. Trzeba jednak pamiętać, że obecność V2L nie oznacza automatycznie możliwości zasilania całego domu ani oddawania energii do sieci.
V2H - samochód jako domowy magazyn energii
V2H, czyli Vehicle-to-Home, umożliwia przekazywanie energii z akumulatora samochodu do domowej instalacji elektrycznej. Auto może zostać naładowane wtedy, gdy energia jest tańsza albo gdy domowa fotowoltaika produkuje jej nadwyżkę. Zgromadzony prąd można następnie wykorzystać wieczorem, w godzinach większego zapotrzebowania lub podczas przerwy w dostawie energii - o ile instalacja została przystosowana do pracy awaryjnej. Samochód zaczyna wówczas pełnić podobną funkcję jak stacjonarny magazyn energii, ale nadal pozostaje środkiem transportu. Do działania V2H nie wystarczy zwykłe gniazdo ani standardowy wallbox. Potrzebne są samochód obsługujący ładowanie dwukierunkowe, kompatybilna ładowarka, odpowiednio skonfigurowana instalacja oraz system zarządzający przepływem energii. Użytkownik powinien móc określić minimalny poziom naładowania, który musi pozostać w akumulatorze, aby samochód był zawsze gotowy do jazdy.
V2B - sposób na wykorzystanie energii w firmie
Rozwinięciem tej koncepcji jest V2B, czyli Vehicle-to-Building. Zasada pozostaje podobna, ale energia zasila budynek firmowy, magazyn, warsztat albo centrum logistyczne. Największy potencjał mają tutaj floty elektrycznych samochodów dostawczych, które po zakończeniu pracy wracają do jednej bazy i przez wiele godzin pozostają podłączone do infrastruktury. System może ładować pojazdy w okresach niższego zapotrzebowania, a następnie korzystać z części zgromadzonej energii, gdy zużycie w budynku rośnie. Pozwala to lepiej zagospodarować produkcję z instalacji fotowoltaicznej i ograniczać pobór mocy w godzinach szczytu. Wdrożenie V2B wymaga jednak analizy tras, czasu postoju, zapotrzebowania energetycznego oraz pojemności, która musi pozostać dostępna dla pojazdów. Priorytetem zawsze powinno być wykonanie zadań transportowych - dopiero pozostała część energii może wspierać funkcjonowanie obiektu.
V2G - energia przekazywana z auta do sieci
Najbardziej zaawansowanym rozwiązaniem jest V2G, czyli Vehicle-to-Grid. Samochód może nie tylko pobierać prąd, ale również oddawać go do publicznej sieci energetycznej. Przy dużej liczbie podłączonych pojazdów ich akumulatory mogą tworzyć rozproszony magazyn energii, pomagający ograniczać przeciążenia i równoważyć różnice między produkcją a zapotrzebowaniem. Energia byłaby pobierana na przykład w okresie wysokiej produkcji ze źródeł odnawialnych, a zwracana do sieci podczas wieczornego szczytu. W przyszłości właściciel samochodu lub operator floty może otrzymywać wynagrodzenie za udostępnienie części pojemności akumulatora. V2G wymaga jednak współpracy samochodu, ładowarki, systemu rozliczeniowego, operatora sieci i dostawcy energii. Dlatego w Polsce nie należy jeszcze traktować tej technologii jako powszechnie dostępnej usługi typu plug and play.
Ładowanie dwukierunkowe w pojazdach MAXUS
MAXUS rozwija rozwiązania, które mogą mieć szczególne znaczenie dla samochodów użytkowych. Marka wraz z firmą AMBIBOX zakończyła testy ładowania dwukierunkowego w modelach e-Deliver 5, e-Deliver 7 AWD oraz eTerron 9. Próby obejmowały technologię wykorzystującą złącze CCS i dwukierunkową ładowarkę DC. Nie oznacza to jeszcze, że każda opisana funkcja jest już dostępna dla wszystkich klientów bez dodatkowego wyposażenia. Potwierdza jednak, że elektryczny samochód dostawczy może w przyszłości stać się aktywnym elementem firmowego systemu energetycznego. Przed wyborem pojazdu trzeba sprawdzić specyfikację konkretnej wersji, obsługiwany standard, wymagania dotyczące ładowarki oraz warunki gwarancji. Rozwiązania V2L, V2H, V2B i V2G pokazują, że rozwój elektromobilności nie ogranicza się do zwiększania zasięgu - obejmuje również zupełnie nowe sposoby korzystania z energii.
